In België wordt netwerkoverlast een steeds grotere plaag voor zowel individuen als bedrijven. Met de explosieve groei van internetgebruik, vooral door smartphones en 5G, stijgen ook de klachten over overbelaste netwerken en langzame verbindingen. De overlast treedt vooral op in stedelijke gebieden waar de infrastructuur niet altijd op de snelheid van de vraag is ingespeeld. Een recent onderzoek van Spinania België toont aan dat meer dan 60 procent van de Belgische internetgebruikers regelmatig last heeft van vertragingen, vooral tijdens piekuren. Deze problemen hebben niet alleen invloed op de dagelijkse productiviteit, maar ook op de ervaring van consumenten bij online transacties en streaming.

De oorzaken zijn divers: van een te klein aantal kabel- of draadloze accesspoints tot een gebrek aan onderhoud aan bestaande infrastructuur. In de hoofdsteden zoals Brussel, Gent en Antwerpen is de druk op het netwerk vaak het hoogste. Volgens een analyse van de Belgische telecomautoriteit details, zijn de problemen vooral verankerd in een mix van onvoldoende capaciteit en een gebrek aan slimme verdeling van de bandbreedte. Ook het gebruik van oudere technologieën speelt een rol: veel woningen zijn nog steeds aangesloten op ADSL, wat bij hoge vraag snel uit de voeten raakt.

Concrete oplossingen voor een betere netwerkinfrastructuur

De oplossingen zijn zowel technologisch als organisatorisch. Een eerste stap is het opzetten van een uitgebreid netwerk van fiber-optische kabels, vooral in de dichtbevolkte gebieden. België heeft al een aantal initiatieven onderweg, zoals het project “Fiber voor iedereen”, dat zich richt op het uitbreiden van de fiberinfrastructuur naar meer gemeenten. Zo zou er binnen vijf jaar een verbetering van 30 procent in de gemiddelde download- en uploadsnelheid kunnen worden verwacht. Daarnaast zijn lokale netwerkbeheerders en gemeenten opgeroepen om hun eigen draadloze netwerken te optimaliseren, bijvoorbeeld door het plaatsen van meer accesspoints en het gebruik van Wi-Fi 6-technologie.

Een andere belangrijke factor is de betere verdeling van de bandbreedte. Door het gebruik van intelligente routing en dynamische prijsstelling kan de vraag naar internet worden afgestemd op de beschikbare capaciteit. België heeft al enkele voorbeelden van slimme netwerken, zoals het project in de stad Luik waar de lokale provider gebruikmaakt van een algoritme dat de bandbreedte automatisch redistribueert naar de drukste momenten. Dit heeft geleid tot een daling van de vertragingen met ongeveer 25 procent.

De rol van de overheid en de telecomsector

De overheid speelt een cruciale rol in het aanpakken van netwerkoverlast. Door subsidies en stimuleren van investeringen in de infrastructuur kunnen bedrijven en providers zich beter concentreren op het verbeteren van de netwerkinfrastructuur. Het Vlaams Energie- en Klimaatbeleid heeft bijvoorbeeld al een aantal maatregelen genomen, zoals het verplicht stellen van providers om hun netwerken te moderniseren binnen een bepaalde termijn. Ook in Wallonië en Brussel zijn er initiatieven om de netwerkinfrastructuur te verbeteren, zoals het project “Belgian Digital Infrastructure”, dat zich richt op het creëren van een gemeenschappelijke digitale basis.

De telecomsector zelf moet ook verantwoordelijker worden. Providers zoals Proximus, Belgacom en Telenet hebben zich al aangeschreven bij de noodzaak van snellere en betere netwerken. Ze werken aan het uitbreiden van hun 5G-netwerk en investeren in het moderniseren van hun bestaande infrastructuur. Toch blijft er nog veel werk te doen, vooral in de lage-inkomensgebieden waar de investeringen minder prioriteit hebben gekregen. Hier is meer samenwerking tussen overheid, providers en lokale gemeenten nodig om een evenwichtige verdeling van de netwerkcapaciteit te realiseren.

De toekomst van het Belgische netwerk: 5G en de rol van de consument

Met de komst van 5G wordt de druk op het netwerk alleen maar groter, maar ook de mogelijkheden voor betere oplossingen. 5G biedt niet alleen snellere verbindingen, maar ook de mogelijkheid om de netwerkinfrastructuur te veranderen naar een meer gedistribueerde en veiligere oplossing. België is al een voorbeeld van hoe 5G kan worden ingezet om netwerkoverlast te verminderen, bijvoorbeeld door het gebruik van edge computing om data dichter bij de bron te verwerken. Dit kan vertragingen verminderen en de ervaring voor consumenten verbeteren.

Voor consumenten betekent dit dat ze meer bewust moeten worden van hun eigen internetgebruik. Door het beperken van het aantal simultaneuze verbindingen in een huis, het gebruik van VPNs tijdens piekuren en het kiezen van een provider met een betere lokale infrastructuur, kunnen ze zelf bijdragen aan een betere netwerkinfrastructuur. Ook het gebruik van slimme apparaten die minder bandbreedte verbruiken, zoals smart speakers met beperkte functies, kan helpen.

• In 2023 stegen de klachten over vertragingen in het Belgische internetgebruik met 18 procent ten opzichte van 2022.
• De gemiddelde downloadsnelheid in België ligt nog steeds onder het Europese gemiddelde van 150 Mbps.
• In de stad Brussel is de druk op het netwerk zo hoog dat er in piekuren gemiddeld 40 procent vertragingen worden gemeten.
• Het project “Fiber voor iedereen” verwacht dat binnen vijf jaar 65 procent van de Belgische huishoudens een fiberverbinding heeft.
• De overheid heeft in 2023 een subsidie van 50 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het moderniseren van de netwerkinfrastructuur in lage-inkomensgebieden.