Zombies zijn niet alleen een populair genre uit films en literatuur, maar ook een zeer reëel gevaar dat steeds vaker in het nieuws verschijnt. De term ‘zombievirus’ wordt nu niet alleen gebruikt om spookachtige dieren uit fictie te beschrijven, maar ook om te verwijzen naar ernstige biologische bedreigingen die de mensheid nog steeds bedreigen. Een van de meest besmettelijke en gevaarlijke pathogenen die de afgelopen decennia zijn ontdekt, is het Ebola-virus. Dit virus kan in slechts enkele dagen een uitstervende epidemie veroorzaken, waarbij de overlevingskans van patiënten onder de 50% blijft liggen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft Ebola al meer dan 35.000 mensen het leven gekost sinds 2014, met epidemieën die zich verspreidden over West-Afrika. Het virus wordt door menselijke contacten overgedragen, en zelfs na genezing kan het lichaam nog jarenlang gevoelig zijn voor herinfectie door bloedtransfusies of andere contacten.

Een ander alarmbelletje is het coronavirus, dat in 2019 uitbraak maakte in Wuhan en de wereld in een chaos stuurde. Hoewel SARS-CoV-2 in de loop van twee jaar is onder controle gebracht, blijft het risico op nieuwe varianten bestaan. De WHO waarschuwt dat het virus nog steeds een wereldwijd gevaar vormt, met nieuwe infecties die zich verspreiden in gebieden waar vaccinatie en behandeling nog niet volledig zijn geïmplementeerd. De coronapandemie heeft ook aangetoond dat de mensheid niet goed genoeg is voorbereid op dergelijke uitbraken. In 2020 ontdekte het Amerikaanse National Institutes of Health dat 82% van de nieuwe infectieziekten die de afgelastige decennia zijn ontstaan, zijn afkomstig van dieren. Dit onderstreept de noodzaak om de grens tussen mens en wild te beschermen en de verspreiding van ziekteverwekkers te voorkomen.

De rol van wetenschappers en overheden

Wetenschappers spelen een cruciale rol bij het bestrijden van pandemiegevaren. De WHO en andere internationale organisaties werken samen met onderzoeksinstellingen om nieuwe ziekteverwekkers te identificeren en te bestrijden. Recentelijk is er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het potensiaal van antivirale behandelingen voor zeldzame maar zeer besmettelijke virussen zoals Marburg. Dit virus, dat oorspronkelijk in Afrika werd ontdekt, heeft een mortaliteitspercentage van bijna 90%. Wetenschappers hebben aangetoond dat combinaties van antivirale middelen kunnen helpen om de verspreiding te beperken, maar er is nog steeds een groot tekort aan fundamenteel onderzoek. Volgens het Global Health Security Index van 2021 scoren slechts 19 landen boven de gemiddelde score van 40, wat aantoont dat veel landen nog niet goed genoeg voorbereid zijn op nieuwe uitbraken.

Overheden moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen. In 2020 werd duidelijk dat de wereld niet goed genoeg was voorbereid op een pandemie. Veel landen hadden geen voldoende medische capaciteit of vaccinatieprogramma’s in plaats. Een voorbeeld is het gebrek aan internationale coördinatie tijdens de eerste maanden van de coronacrisis. De Verenigde Staten, bijvoorbeeld, hebben in 2021 aangekondigd dat ze een miljard dollar zouden investeren in het verbeteren van de wereldwijde gezondheidsinfrastructuur, maar veel landen blijven achter bij het bereiken van deze doelen. Een ander probleem is dat veel landen niet voldoende investeren in de bestrijding van dierlijke ziekteverwekkers, wat de kans op nieuwe pandemieën vergroot.

De toekomst: hoe kunnen we de kans op een nieuwe pandemie verminderen?

De toekomst van de mensheid hangt af van onze capaciteit om nieuwe ziekteverwekkers te detecteren en te bestrijden voordat ze uitbreken. Een van de belangrijkste stappen is het verbeteren van de mondiale gezondheidsinfrastructuur. Dit omvat het opzetten van een wereldwijd netwerk van laboratoria die in staat zijn om nieuwe ziekteverwekkers te detecteren en te analyseren. Een voorbeeld hiervan is het Global Virome Project, een initiatief dat in 2016 werd gelanceerd door wetenschappers en organisaties zoals de Bill & Melinda Gates Foundation. Dit project heeft tot doel om alle bekende virussen en bacteriën in de wereld te sequencen en zo de kans op nieuwe pandemieën te verkleinen. Tot nu toe zijn er al meer dan 10.000 nieuwe virussen geïdentificeerd, wat aantoont dat er nog steeds een enorme hoeveelheid onbekend potentieel risico’s in de natuur ligt.

Een andere cruciale stap is het verbeteren van de internationale samenwerking. Pandemieën zijn geen grenzenoverschrijdend probleem, en daarom moeten landen samenwerken om nieuwe uitbraken te voorkomen. Dit betekent dat landen hun gegevens moeten delen en samenwerken aan het ontwikkelen van vaccins en behandelingen. Een voorbeeld hiervan is de COVAX-initiatief, dat werd gelanceerd in 2020 om vaccins tegen COVID-19 wereldwijd toegankelijk te maken. Hoewel dit initiatief niet alle uitdagingen heeft opgelost, heeft het wel aangetoond dat internationale samenwerking mogelijk is en dat het een belangrijke stap is in de richting van een betere wereldwijd gezondheidsbeleid.

• Ebola heeft sinds 2014 meer dan 35.000 mensen het leven gekost, met een mortaliteitspercentage van 50% of hoger.
• 82% van de nieuwe infectieziekten die de afgelastige decennia zijn ontstaan, zijn afkomstig van dieren.
• Marburg-virus heeft een mortaliteitspercentage van bijna 90%, met een besmettelijkheid die vergelijkbaar is met Ebola.
• In 2021 scoorde slechts 19 landen boven de gemiddelde score van 40 in de Global Health Security Index.
• Het Global Virome Project heeft meer dan 10.000 nieuwe virussen geïdentificeerd sinds zijn lancering in 2016.

De wereld staat nog steeds voor een groot risico van nieuwe pandemieën. Het is cruciaal dat wetenschappers, overheden en de burgerlijkheid samenwerken om dit risico te verminderen. Door betere gezondheidsinfrastructuur, internationale samenwerking en het verbeteren van onze kennis over nieuwe ziekteverwekkers kunnen we de kans op een nieuwe pandemie verminderen en de gezondheid van de mensheid beschermen. https://www.zombillion.co.nl biedt een diepgaand onderzoek naar de gevaren en maatregelen die nodig zijn om de wereld veilig te houden tegen nieuwe pandemieën.